Terug naar overzicht

Veelgestelde Corona-Helpdeskvragen

De VBS Helpdesk krijgt momenteel veel vragen over het coronavirus en het onderwijs. In dit artikel -dat we voortdurend aanvullen- zetten we veelgestelde vragen en antwoorden op een rij.

Vanzelfsprekend is VBS voor u bereikbaar voor vragen of om met u mee te denken over de actuele situatie rond het coronavirus voor uw school. Alle VBS-medewerkers staan voor u klaar, dus aarzelt u niet om contact met ons op te nemen via de VBS Helpdesk: 070-331 52 15 of helpdesk@vbs.nl. Wij hebben in ieder geval tot 6 april als extra service een verlengde opening van de Helpdesk tot 21.00 uur.

Een werknemer is aangesteld voor een dienstverband voor een jaar met uitzicht op vast. Gezien de huidige situatie heb ik geen voldoende zicht op het functioneren van deze werknemer en kan ik de werknemer niet beoordelen. Is het mogelijk om deze leraar opnieuw een (verlengd) tijdelijk dienstverband aan te bieden?
De CAO primair onderwijs en voortgezet onderwijs geven aan dat het mogelijk is een tijdelijk dienstverband met uitzicht op een vast dienstverband nog eenmaal te verlengen voor maximaal 12 maanden. Deze mogelijkheid is er alleen als er sprake is van bijzondere omstandigheden.
Heeft u door de sluiting van de scholen en het thuiswerken de werknemer niet of nauwelijks kunnen beoordelen dan kan dit een reden zijn om het dienstverband nog eenmaal tijdelijk te verlengen.
Twijfelt u of het in uw specifieke geval mogelijk is neemt u contact op met de helpdesk.
(02-04-2020)

Mag een school het deel van de meivakantie dat gepland is voor 25 april verplaatsen?
Sommige scholen, die een deel van de meivakantie voor 25 april gepland hebben, denken erover dat gedeelte van de vakantie te verplaatsen. ‘De afweging is dat ze het leerproces via afstandsonderwijs willen continueren en contact met hun leerlingen willen houden’, hoort Nienke Daniëls van de VBS Helpdesk. Dit kan onder voorwaarden.

Een deel van de meivakantie (25 april tot en met 3 mei 2020) is centraal door de overheid vastgesteld. Schoolbesturen mogen dat niet inkorten of verplaatsen. Een ander deel van de meivakantie bepalen de schoolbesturen zelf. Scholen kunnen dit gedeelte in principe verplaatsen. Voorwaarde is wel dat de MR hiermee instemt. Daarnaast heeft en houdt een medewerker recht op vakantie. Als een deel van het vakantieverlof in de meivakantie vervalt, zal een medewerker later in het schooljaar alsnog vakantie moeten krijgen.
(02-04-2020)

Mag ik een werknemer vragen om contact op te nemen met een arts?
Je mag een werknemer altijd vragen om contact op te nemen met de bedrijfsarts, arbodienst of huisarts voor controle. Vermoedt de arts dat de werknemer het coronavirus heeft? Dan neemt de arts met spoed contact op met de regionale GGD. De GGD kan dan in overleg met u maatregelen treffen voor op de werkvloer.

Moet mijn werknemer het aan mij melden als hij of zij corona heeft?
Nee. Uw medewerker hoeft u als werkgever niet te informeren over de aard en oorzaak van zijn of haar ziekte. Uw werknemer mag dit wel vrijwillig aan u vertellen. Maar let op: u mag deze informatie vervolgens niet vastleggen of delen.

Mag ik een werknemer vragen om zijn of haar gezondheid te checken?
Ja. U mag van uw werknemer verlangen om zijn of haar gezondheid scherp in de gaten te houden. Zeker als uw werknemer niet thuis aan het werk is. De werknemer zou dit dan onder werktijd zelf kunnen controleren. Bijvoorbeeld door zelf zijn of haar temperatuur te meten.

Een leraar bij ons op school is positief getest op corona. Moet ik nu iedereen inlichten die hem in contact is geweest?
Nee, dit is niet aan u. Test een (bedrijfs)arts uw medewerker positief op corona? Dan geeft de arts dit door aan de GGD. Is er door contacten van uw werknemer kans op besmetting op de werkplek? Dan treedt een protocol van de GGD in werking. Dat protocol bepaalt welke maatregelen worden genomen.

Bron: Autoriteit Persoonsgegevens

Heeft een werknemer recht altijd recht op loondoorbetaling nu de scholen dicht zijn?
In principe valt deze situatie onder het risico van de werkgever en wordt het loon doorbetaald mits de werknemer beschikbaar blijft voor thuiswerken of opvang op school. Sinds kort was het uitgangspunt in het arbeidsrecht ‘geen arbeid geen loon’ maar sinds 1 januari 2020 is dit uitgangspunt gewijzigd; een werknemer heeft in beginsel recht op loon ook als er geen werkzaamheden zijn verricht tenzij dit niet verrichten van arbeid de schuld van de werknemer is.  Dit is bijvoorbeeld het geval als een leerkracht geen geldige reden heeft om niet op het werk te verschijnen en desondanks niet naar school komt wegens angst voor besmetting. Dan is er geen loondoorbetalingsplicht.

Als een werknemer lichte gezondheidsklachten heeft en uit voorzorg thuisblijft moet ik diegene dan ziek melden?
Alleen wanneer  iemand vanwege medische gronden zijn werk niet kan uitvoeren kan er sprake zijn van een ziekmelding. Als een werknemer thuisblijft uit voorzorg in verband met Corona dan is het advies dat de werkgever verlof verleent op basis van  artikel 8.8. CAO PO (overig kort buitengewoon verlof). Ditzelfde geldt voor werknemers die thuis geconfronteerd worden met zieke familieleden waarvoor zij zelf moeten zorgen.
De maximale periode voor dit verlof is twee keer de arbeidsduur per week. Het is goed mogelijk dat iemand langer thuisblijft dan deze maximale periode. De werkgever kan dan het verlof nog een keer verlenen bij wijze van coulance.
Vervanging van werknemers die in verband met het coronavirus thuisblijven uit voorzorg of om een andere reden ‘anders dan ziek’ wordt vergoed door het Vervangingsfonds. Het Vervangingsfonds is op dit moment nog bezig met het uitwerken van deze maatregel. Zie: https://www.vfpf.nl/vraagstukken/bestuur-en-beleid/het-coronavirus-worden-mijn-vervangingskosten-vergoed

Welke zorgplicht heeft een schoolbestuur als werkgever naar zijn werknemers?
Schoolbesturen hebben op grond van de Arbeidsomstandighedenwet een zorgplicht om werknemers een gezonde en veilige werkomgeving te bieden. Met het oog op het coronavirus moeten er binnen redelijke grenzen voorzorgsmaatregelen worden genomen binnen de school om besmetting en verspreiding van het coronavirus te voorkomen.
In dat verband kan het bestuur besluiten de werknemer op te dragen zo veel mogelijk de handen te wassen, niet meer handen te schudden en zich aan het RIVM-advies te houden: thuiswerken als het kan. Medewerkers komen alleen naar school als dat nodig is. Het hele team moet ook over deze maatregelen geïnformeerd worden. Het instructierecht biedt de werkgever de wettelijke basis om werknemers aanwijzingen te geven over de manier waarop er gewerkt wordt in dit geval om verspreiding te voorkomen.
Een werknemer adviseren of afraden om naar besmette gebieden te reizen kan wel maar je kan als werkgever in principe geen geplande vakantie verbieden. Een dergelijk advies niet te reizen past ook binnen de plicht van een schoolbestuur om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Het is in dit kader overigens verstandig om de reisadviezen van het ministerie van Buitenlandse zaken op te volgen.

Moet je als school checken of ouders daadwerkelijk in cruciale beroepen werken? ‘Dat hoeft niet, in deze situatie moet dat in principe in goed onderling vertrouwen gaan’, zegt Nienke Daniëls van de VBS Helpdesk.
Tenzij een school zeker weet dat ouders niet onder de cruciale beroepen vallen. ‘Bij grote twijfel vraag je ouders om aan te tonen dat ze een cruciaal beroep hebben, bijvoorbeeld door een arbeidscontract te vragen, een door de werkgever ondertekende email of een bankafschrift. Ook kun je een check doen op LinkedIn’, vertelt Daniëls.

Mag een leerkracht weigeren te komen werken omdat zijn vrouw in de zorg werkt en hij bij de kinderen moest blijven? ‘Nee, als hij zelf niet ziek is valt hij zelf onder de cruciale beroepen en kan hij zijn kinderen mee naar school nemen voor opvang. Formeel is dit werkweigering en theoretisch kan een school zeggen dat iemand niet betaald krijgt. Het beste is uiteraard in onderling overleg een oplossing te zoeken’, geeft ze aan.

Scholen moeten kinderen van ouders met cruciale beroepen opvangen. Mag een school deze opvang ook bij de kinderopvang laten plaatsvinden?
De school moet deze leerlingen primair opvang aanbieden en de leerlingen daarnaast zoveel mogelijk onderwijs te geven maar van een school mag niet het onmogelijke verwacht worden. Er is daarbij geen verschil tussen de school of het (kinderdag)verblijf. Er wordt niet aangegeven dat de ene opvang betaald is en de andere niet. Als de school de opvang regelt, is het vervolgens aan de school of er onderwijsactiviteiten dan wel andere activiteiten aangeboden worden. (Het antwoord op deze vraag is gewijzigd op 01-04-2020)

Ook vragen scholen of ze ook kinderen van één ouder met een vitaal beroep moeten opvangen?
Op de website van ministerie van OCW staat hierover: ‘Als in een gezin 1 ouder een cruciaal beroep uitvoert, is het verzoek om zelf de kinderen op te vangen als dat kan. Als dat niet lukt, kan er een beroep worden gedaan op de school. Het is geen harde eis dat beide ouders in een cruciale beroepsgroep werken. Er moet opvang zijn zodat mensen met cruciale beroepen aan het werk kunnen blijven.’

Gerelateerd