Terug naar overzicht

‘Bestuurlijke visitatie is juist goed voor kleine besturen’

De Dordtse Schoolvereniging in Dordrecht, lid van VBS, nam als een van vier kleine schoolbesturen deel aan een bestuurlijk visitatietraject. Directeur-bestuurder Jos Rijk kan het andere schoolbesturen aanraden: ‘Juist voor kleine besturen is het een goed visitatiekader omdat je gedwongen wordt scherp naar je eigen organisatie te kijken.’

Afgesproken is dat schoolbesturen die lid zijn van de PO-Raad elke vier jaar een bestuurlijke visitatie ondergaan. Het visitatietraject is gericht op professionalisering van het bestuurlijk handelen. ‘Tot dusverre is het visitatiekader gebruikt door dertig grote besturen. Nu wordt onderzocht of het ook geschikt is om kleinere besturen te visiteren’, vertelt Jos Rijk, directeur-bestuurder van de Dordtse Schoolvereniging, waar twee basisscholen onder vallen.

Zelfevaluatie

Voorafgaand aan een visitatietraject schrijf je als bestuurder eerst een zelfreflectie. ‘Je praat met betrokken partijen in en om de school, de directie, de (G)MR en kinderopvangpartner bijvoorbeeld. In de reflectie omschrijf je ook welke onderwerpen je als bestuur nog vragen over hebt’, vertelt Rijk. De zelfevaluatie lever je samen met schoolplan(nen) en jaarrekening in en vervolgens komt er een commissie van vier personen een dag op bezoek. ‘Ze spraken met mij als directeur-bestuurder, de toezichthouders, directie en de (G)MR. De commissie probeert informatie boven tafel te krijgen die overal herkend wordt, zodat ze een eenduidig verhaal krijgt. En ze geeft antwoord op en advies over de vragen uit de zelfevaluatie’, legt Rijk uit.

Het visitatiekader bestaat uit vier domeinen. Ten eerste de bestuurlijke opgave. Rijk: ‘Kleine besturen zien zich soms geconfronteerd met de vraag: kunnen we het nog aan, missen we niet de financiële middelen of een bestuurskantoor? Ze gaan soms twijfelen of ze als klein bestuur nog wel bestaansrecht hebben. Als je de vraag over je bestuurlijke opgave goed kunt beantwoorden, heb je goed in beeld waarom je er toe doet als klein bestuur.’

Bestuurlijke taak en vermogen

Het tweede domein is de bestuurlijke taak. ‘Dit gaat over je maatschappelijke opdracht om kwalitatief goed onderwijs voor alle leerlingen te geven. Dit domein is voor een groot deel wettelijk bepaald.’ Bij de vraag over het bestuurlijk vermogen gaat het er over of je voldoende kennis in huis hebt om je bestuurlijke taak en opdracht goed uit te voeren. ‘Als dat niet zo zou zijn dan kun je gaan onderzoeken wat er dan nodig is om dit onderdeel wel voor elkaar te krijgen.’ Het laatste domein is sturing en governance. ‘Heb je het interne toezicht zo georganiseerd dat je voldoet aan de wet- en regelgeving en voldoende tegenspraak hebt georganiseerd?’, verklaart Rijk.

Aanbevelingen

De Dordtse Schoolvereniging kwam in grote lijnen goed uit de visitatie. De vier domeinen zijn op orde. Wel deed de commissie enkele aanbevelingen. Zo kan het toezichthoudend bestuur iets meer sturend worden en haar werkgeversrol nog beter vervullen. Ook zouden de directeuren van de twee scholen meer verantwoordelijkheid voor de financiën kunnen krijgen. En kunnen de lijnen tussen GMR en MR strakker georganiseerd worden. ‘We hebben twee MR’en en een GMR en soms vertel ik drie keer hetzelfde verhaal, dat kunnen we beter stroomlijnen.’

Aanrader

Rijk kan bestuurlijke visitatie andere (kleine) besturen zeker aanraden. ‘Juist voor kleine besturen is het een goed kader omdat je gedwongen wordt scherp naar je eigen organisatie te kijken. Je kunt zelf denken dat het goed gaat, maar het is interessant om te horen hoe buitenstaanders er tegenaan kijken. Je krijgt enorm veel informatie en het is geen beoordeling of veroordeling, maar ontwikkelingsgericht. VBS kan besturen behulpzaam zijn bij het opvolgen van aanbevelingen. Er is veel kennis en expertise over onder meer governance, medezeggenschap en juridische zaken’, vindt Rijk. (28-11-2018)

Ook de VO-raad biedt een traject voor bestuurlijke visitatie aan.

Gerelateerd